Europese AI-zoekmachines

#1 Mistral AI

Parijs, Frankrijk Opgericht 2023 Gratis variant / Mistral Vibe Pro $14.99 per maand Gratis variant

Het meest geschikt voor: Een samengevat antwoord op een complexe vraag krijgen zonder Amerikaanse antwoordmachine

• Exploiterend bedrijf. Mistral AI
• Jurisdictie. EU (Frankrijk)
• Waar de data staat. EU (Frankrijk)
• Onafhankelijke controles. AVG
• Broncode. Open source
• Vervangt. ChatGPT Search, Perplexity, Google AI Overviews

Mistral Vibe, de assistent die voorheen Le Chat heette, is de enige tool in deze categorie die is gebouwd om te antwoorden in plaats van te verwijzen. Daarom is het de eerste die je moet leren kennen. Stel er een complexe vraag en het leest, redeneert en schrijft een antwoord, met een deep research-modus voor vragen die meer dan één ronde nodig hebben, en native meertalig redeneren in Europese talen. Dat telt, want de beste bronnen over een Europees onderwerp staan vaak niet in het Engels.

Het draait op de eigen modellen van Mistral en niet op een Amerikaans model in een verpakking. Dat geldt ook voor Mistral Large 3, met een contextvenster van 256,000 tokens. Dat is het wezenlijke verschil met een Europees gebrande interface bovenop OpenAI. Met de functie Memories blijft context tussen gesprekken bewaard, en Pro verhoogt voor $14.99 per maand de limieten voor berichten, webzoekopdrachten en deep research-rapporten, bovenop een bruikbare gratis variant dat al webzoeken bevat.

Mistral AI is gevestigd in Parijs en verwerkt binnen de EU-jurisdictie onder Frans recht, niet onder de CLOUD Act. Zoekopdrachten behoren tot de meest onthullende gegevens die iemand produceert, zoals zorgen over de gezondheid, het zoeken naar werk of juridische problemen. Waar ze worden verwerkt, is daarom een echt verschil. De beperking is die van elke antwoordmachine: het antwoord is samengesteld, en wie een specifieke bewering wil controleren, moet toch naar de bronnen.

Opvallende functie. De enige tool hier die in de eerste plaats als antwoordmachine is gebouwd, met het redeneren door de eigen Europese modellen van Mistral en niet alleen de interface.

#2 Ecosia

Berlijn, Duitsland Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Mensen die met hun zoekopdrachten herbebossing willen financieren

• Exploiterend bedrijf. Ecosia GmbH
• Jurisdictie. EU (Duitsland)
• Waar de data staan. EU (Duitsland)
• Onafhankelijke controles. AVG, B Corp
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing

Bij Ecosia gaat het erom wat er met de advertentie-inkomsten gebeurt. Die inkomsten financieren het planten van bomen, en Ecosia publiceert elke maand financiële rapporten met wat er binnenkwam en waar het naartoe ging. Dat maakt de claim controleerbaar in plaats van een slogan, en het is de reden waarom het B Corp-certificaat gewicht heeft.

Op privacy neemt het een duidelijk standpunt in zonder te overdrijven: geen verkoop van gebruikersgegevens, geen profilering voor advertenties, en AVG-naleving als Duits bedrijf onder Duits recht.

Resultaten komen van Bing, Google of, in Frankrijk, EUSP, afhankelijk van waar en hoe je zoekt. De kwaliteit is dus die van hen: goed voor de meeste informatieve en commerciële zoekopdrachten, minder dan Google bij zeer lokale vragen en het nieuws van het moment. Mobiele apps en browserextensies maken de overstap van Google eenvoudig, en AI-overzichten en een AI-chat, beide op Mistral-modellen, komen bovenop de resultaten.

Ecosia GmbH is gevestigd in Berlijn. De eerlijke kanttekening is dat het een goede privacygerichte zoekmachine is met een opvallend geloofwaardig doel, maar niet de meest privacyvriendelijke optie hier: MetaGer en Startpage gaan op dat punt verder. Als je Google verlaat omdat je wilt dat het zoeken zelf iets oplevert, dan is dit de juiste keuze.

Opvallende functie. Maandelijks gepubliceerde financiële rapporten, waardoor de claim over het planten van bomen controleerbaar is in plaats van een marketingpraatje.

#3 Startpage

Den Haag, Nederland Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Mensen die de resultaten van Google willen zonder Google

• Exploiterend bedrijf. Startpage BV (dochteronderneming van System1)
• Jurisdictie. EU (Nederland), Amerikaanse moederonderneming
• Waar de data staat. EU (Nederland)
• Onafhankelijke controles. AVG, geen IP-logging
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google

Startpage beantwoordt het bezwaar dat de meeste mensen hebben tegen het verlaten van Google: dat alternatieven slechtere resultaten geven. Het stuurt je zoekopdracht door naar Google en geeft de resultaten van Google zelf terug, terwijl Google nooit je IP-adres, je identiteit of iets anders ontvangt waarmee een profiel kan worden opgebouwd. De vraag naar de kwaliteit van de resultaten doet zich dus simpelweg niet voor.

Anonymous View is de functie die verder gaat dan het zoeken zelf. Een resultaat wordt geopend via een proxy, zodat de bestemmingswebsite Startpage ziet en niet jou: geen IP-adres, geen cookies, geen fingerprint. Dat is belangrijk, want de meeste tracking gebeurt op de pagina waar je terechtkomt en niet in het zoekvak. Startpage logt geen IP-adressen en bouwt geen persoonlijke profielen op, en advertenties zijn contextueel, gebaseerd op de zoekopdracht en niet op jou.

Startpage BV is gevestigd in Den Haag en valt onder Nederlands en EU-recht. Het is eigendom van System1, een Amerikaans advertentiebedrijf. Dat eigendom hoort in elke eerlijke beschrijving thuis, ook al zijn de technische beschermingen echt en extern onderzocht. Voor de meeste mensen valt de afweging nog steeds in het voordeel van Startpage uit. Voor wie in zijn dreigingsmodel ook bedrijfseigendom meeweegt, is MetaGer het alternatief.

Opvallende functie. Anonymous View brengt de privacy van het zoeken door tot de site die je echt opent, en daar zou de tracking toch altijd plaatsvinden.

#4 Qwant

Parijs, Frankrijk Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Franse en Europese gebruikers, en gezinnen die een gefilterde optie willen

• Exploiterend bedrijf. Qwant SAS
• Jurisdictie. EU (Frankrijk)
• Waar de data staat. EU-datacenters
• Onafhankelijke controles. AVG
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing

Qwant is het Franse alternatief in deze categorie en is gebouwd rond privacy by design, en niet als instelling: geen tracking, geen gedragsprofilering en neutrale resultaten die niet worden herschikt op basis van wat Qwant denkt over jou te weten. De datacenters staan in de Europese Unie, dus zoekopdrachten blijven van begin tot eind binnen de EU-jurisdictie.

Qwant Junior is in de praktijk het kenmerk dat het onderscheidt: een gefilterde versie speciaal voor kinderen. Daardoor is Qwant een logische standaardkeuze voor een gezin of een school, en niet alleen voor één persoon. Rond de hoofdzoekfunctie staan kaarten-, nieuws- en winkelzoekopdrachten, genoeg voor de dagelijkse gevallen zonder terug te hoeven schakelen.

Qwant SAS is gevestigd in Parijs en weegt echt mee in het Europese debat over digitale soevereiniteit. Het is een van de weinige zoekinitiatieven die als kwestie van Europees technologiebeleid wordt gesteund, en niet alleen als bedrijf. De resultaatkwaliteit is goed voor gangbare zoekopdrachten en dunner bij heel niche of zeer lokale vragen. Het Flash-antwoord en de AI-chat voegen erbovenop korte AI-gegenereerde antwoorden en gesprekken toe, gratis en zonder account.

Opvallende functie. Qwant Junior maakt dat het de enige optie hier is die je als standaard op het apparaat van een kind kunt instellen en daar kunt laten staan.

#5 Mojeek

Brighton, Verenigd Koninkrijk Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Iedereen die resultaten wil die uiteindelijk niet van Google of Bing zijn

• Exploiterend bedrijf. Mojeek Ltd
• Jurisdictie. Verenigd Koninkrijk (adequaatheidsbesluit, buiten de EER)
• Waar de gegevens staan. Verenigd Koninkrijk
• Onafhankelijke controles. AVG
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing, DuckDuckGo

Mojeek is in deze categorie het duidelijkste voorbeeld van een zoekmachine die alleen de eigen resultaten toont. Het draait op een eigen crawler, een eigen index en een eigen rangschikkingsalgoritme. Het is een van de weinige onafhankelijke webindexen die bestaan, gebouwd door een klein bedrijf in Brighton, en dat is iets wat je maar zelden kunt zeggen.

Het praktische gevolg zijn andere resultaten, niet alleen andere principes. Een onafhankelijke index is niet gevormd door dezelfde commerciële optimalisatie, dus Mojeek toont pagina's die grote zoekmachines hebben begraven. Soms zijn die slechter, en soms zijn het precies de dingen waarnaar je zocht en die je niet kon vinden. Voor onderzoek, voor oudere bronnen en voor iedereen die buiten één rangschikkingsmodel wil kijken, is dat verschil het hele punt.

Privacy is structureel ingebouwd en niet alleen beloofd: geen tracking, geen profilering, geen logs van zoekopdrachten die aan een persoon zijn gekoppeld, met servers in het Verenigd Koninkrijk. Web-, beeld- en nieuwszoekopdrachten zijn inbegrepen, plus optionele AI-samenvattingen met bronvermelding naar de resultaten. Er zijn twee eerlijke beperkingen: de index is kleiner dan die van Google en dat merk je bij obscure zoekopdrachten, en Mojeek Ltd opereert vanuit het Verenigd Koninkrijk onder een adequaatheidsbesluit en niet binnen de EER.

Opvallende functie. Een van de weinige onafhankelijke webindexen ter wereld, beheerd vanuit Brighton, en de enige resultaten hier die volledig van zichzelf zijn.

#6 MetaGer

Hannover, Duitsland Vooraf betaalde sleutel, €5 voor 500 zoekopdrachten Geen gratis abonnement

Het meest geschikt voor: Privacyvoorstanders en iedereen die geen commerciële eigenaar in het spel wil

• Exploiterend bedrijf. SUMA-EV (non-profitvereniging)
• Jurisdictie. EU (Duitsland)
• Waar de gegevens staan. Duitsland, servers op hernieuwbare energie
• Onafhankelijke controles. AVG
• Broncode. Open source
• Vervangt. Google, Bing, DuckDuckGo

MetaGer wordt beheerd door SUMA-EV, een Duitse non-profitvereniging in Hannover, die wordt gefinancierd met vooraf betaalde zoeksleutels en donaties in plaats van door aandeelhouders of een advertentiemoedermaatschappij. Die structuur is het product: nergens in het systeem is er een commerciële prikkel om meer te weten te komen over degene die zoekt, en dat is een sterkere garantie dan welke beleidsverklaring ook.

Het is een metazoekmachine die resultaten van verschillende bronnen combineert, en, ongebruikelijk genoeg, die bronnen zijn instelbaar: je kunt zien en kiezen waar je resultaten uit komen. De code is open source, dus de privacyclaims kun je controleren in plaats van dat ze alleen worden beweerd. Een anonieme proxy laat je resultaten openen zonder dat de bestemmingssite je ziet. De servers draaien op hernieuwbare energie.

De nadelen zijn wat je van een kleine non-profit verwacht, plus een directe kostenpost: zoeken vereist een vooraf betaalde sleutel, waarbij elke zoekopdracht één token kost en 500 tokens €5 kosten. De interface is sober vergeleken met commerciële concurrenten, en de resultaatkwaliteit hangt af van de bronnen die het samenvoegt in plaats van van een eigen index.

Voor een gebruiker wiens dreigingsmodel ook het eigendom en de prikkels van de exploitant omvat, en niet alleen het gestelde beleid, is MetaGer de enige optie in deze categorie die die zorg structureel beantwoordt.

Opvallende functie. Nergens in het systeem een commerciële eigenaar, de enige privacygarantie hier die structureel is in plaats van alleen beleid.

#7 Swisscows

Egnach, Zwitserland Gratis / Swisscows Pro (zonder advertenties) CHF 3.17 per maand, jaarlijks gefactureerd Gratis

Het meest geschikt voor: Gezinnen, scholen en organisaties die standaard gefilterd zoeken willen

• Exploiterend bedrijf. Swisscows AG (dochteronderneming van Hulbee AG)
• Jurisdictie. Zwitserland (adequaatheidsbesluit, buiten de EER)
• Waar de data staan. Zwitserland
• Onafhankelijke controles. AVG-adequaat
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing, Google SafeSearch

Swisscows neemt een ander standpunt in dan de rest van deze categorie: volwassen content wordt standaard gefilterd en niet aangeboden als instelling die je kunt uitschakelen. Voor een school, een bibliotheek of een gezinsapparaat is dat de doorslaggevende eigenschap, omdat zo de configuratiestap verdwijnt waarin veilig zoeken ongemerkt wordt uitgezet.

Gegevens worden opgeslagen in Zwitserse datacenters. Zwitserland valt buiten de EU, onder eigen gegevensbeschermingsrecht met een adequaatheidsbesluit. Voor veel kopers is dat een sterkere positie dan EU-lidmaatschap, en voor enkele inkoopregels is het juist een complicatie. Er is geen tracking en geen profilering. De onderliggende technologie is semantisch zoeken, dat de betekenis van een zoekopdracht probeert te begrijpen in plaats van alleen de woorden te matchen, met daarnaast beeld- en videozoeken.

Swisscows AG, een dochteronderneming van Hulbee AG, is gevestigd in Egnach. De beperkingen volgen uit het ontwerp: de filtering is niet instelbaar. Dat is precies waarom het werkt voor zijn doelgroep en waarom het ongeschikt is als algemene onderzoeksmachine voor volwassenen. Daarnaast is de index kleiner dan die van de grote zoekmachines. Er is geen AI-antwoordmodus.

Opvallende functie. Een filter dat niet kan worden uitgezet, de reden waarom een school het kan inzetten en er verder niet meer over hoeft na te denken.

#8 Seznam.cz

Praag, Tsjechië Opgericht 1996 Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Tsjechischtalige gebruikers die een binnenlands alternatief voor Google willen

• Exploiterend bedrijf. Seznam.cz, a.s.
• Jurisdictie. EU (Tsjechië)
• Waar de gegevens staan. Eigen datacenters (Tsjechië)
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing

Seznam.cz is het internetportaal dat de meeste Tsjechen openen voordat ze naar Google gaan, en het bouwt daar sinds 1996 aan.

Zoeken staat naast een eigen e-mail, kaarten, nieuws, woordenboek en winkelzoekfunctie, met meer dan dertig producten die draaien op eigen datacenters van een bedrijf met meer dan 1,900 medewerkers. De zoekhulppagina's beschrijven Seznam AI, een gespreksmodus waarnaar ingelogde gebruikers kunnen overschakelen vanuit het zoekvak, plus directe antwoorden van een taalmodel en samenvattingen van de resultatenpagina. Anders dan Mistral vermeldt Seznam niet op welk model de assistent is gebouwd.

Voor een Tsjechisch- of Slowaaktalig huishouden is dit een aannemelijke overstap van Google in één keer: de startpagina biedt al kaarten, openbaarvervoertijden en winkelzoeken, dus Google verlaten betekent minder tabbladen, niet meer.

Buiten dat taalgebied is de zaak minder sterk: het portaal, de nieuwsfeed en het grootste deel van het ecosysteem zijn alleen in het Tsjechisch, en niets hier haalt het meertalige bereik van Qwant of Mistral Vibe. Het hoort in deze categorie op dezelfde voorwaarden als Ecosia of MetaGer: een echt alternatief zoekvak, gecrawld door de eigen SeznamBot, en geen concurrent van de antwoordmachine van Mistral.

Seznam.cz, a.s. is geregistreerd in Praag, en het Tsjechische handelsregister vermeldt het sinds 2000 als actief, gebouwd rond een dienst die het bedrijf zelf uit 1996 laat stammen: een van de langst lopende producten in deze gids.

Gegevens blijven bij een Tsjechisch bedrijf, op infrastructuur die het zegt te bezitten, onder Tsjechisch en EU-recht. De eerlijke lacune zit in de verificatie: de eigen pagina's van Seznam leverden niet de technische details op, zoals de grootte van de index of welk model Seznam AI aanstuurt. Zonder die details kan deze beoordeling het niet hoger plaatsen.

Opvallende functie. Online sinds 1996, gelijk met MetaGer de langst actieve vermelding hier: een zoekvak binnen een Tsjechisch portaal en geen uitdagermerk.

#9 OceanHero

Düsseldorf, Duitsland Opgericht in 2019 Gratis Gratis

Het meest geschikt voor: Mensen die met advertentiegefinancierd zoeken oceaanplastic willen bestrijden

• Exploiterend bedrijf. OceanHero GmbH
• Jurisdictie. EU (Duitsland)
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Google, Bing, Ecosia

OceanHero hanteert hetzelfde model als Ecosia, met een ander doel: de zoekresultaten komen van Microsoft Bing, er verschijnen kleine advertenties naast, en het grootste deel van die advertentie-inkomsten financiert plasticinzameling via twee genoemde non-profitpartners, Plastic Bank en Waste Free Oceans.

Wat het van een slogan onderscheidt, is het papierwerk: OceanHero publiceert sinds de lancering in september 2019 elke maand een certificaat met vermelding van wat er is opgehaald en door welke partner, en het is een vermeld lid van het Global Partnership on Marine Litter van het UN Environment Programme.

Het product zelf is bewust sober: een zoekvak, een aanpasbare nieuwe-tabpagina met een teller van de gezamenlijke impact, en browserextensies voor Chrome en Firefox, plus aparte apps voor iOS en Android.

Je hebt geen account nodig en er is geen betaald abonnement: advertenties betalen het, niet de gebruiker. Omdat Bing de onderliggende resultaten levert, is dit geen concurrent van de eigen index van Mojeek of van de no-logging-belofte van Startpage. Het concurreert met Ecosia op hetzelfde terrein, met het doel en niet de privacy als reden om over te stappen.

OceanHero GmbH is geregistreerd in Düsseldorf, waar het in 2022 zijn zetel naartoe verplaatste vanuit Berlijn. Het eigen colofon vermeldt het adres en btw-nummer van het bedrijf, en openbare registergegevens bevestigen de huidige inschrijving en de oprichting in 2019.

Het gaat om een echte, controleerbare Duitse entiteit en niet om een etalage, maar het voorbehoud dat voor Ecosia geldt, geldt hier ook, en scherper: een goed doel voor de oceaan dat door zoekadvertenties wordt gefinancierd, is alleen zo goed als zijn twee genoemde partners, en de eigen transparantiepagina van OceanHero is de enige bron voor hoeveel van de opbrengst hen werkelijk bereikt.

Opvallende functie. Elke maand een gedateerd opruimcertificaat sinds de lancering, hetzelfde verantwoordingsmechanisme als bij Ecosia, maar gericht op de oceaan in plaats van op bomen.

#10 Linkup

Fresnes (regio Parijs), Frankrijk Opgericht in 2024 Betalen naar gebruik met 4,000 zoekopdrachten gratis; Fetch $0.001-$0.006, Search $0.005-$0.006 en Research $0.25-$2.50 per verzoek; Enterprise op maat geprijsd 4,000 gratis zoekopdrachten

Het meest geschikt voor: Ontwikkelaars die webzoeken met bronvermelding nodig hebben binnen hun eigen AI-product

• Exploiterend bedrijf. Linkup Technologies SAS
• Jurisdictie. EU (Frankrijk)
• Waar de gegevens staan. Productgegevens gehost op servers in Europa (zoekopdrachten kunnen worden verwerkt in de VS, de EU, Canada en APAC, tenzij dit is ingesteld onder een enterpriseovereenkomst)
• Onafhankelijke controles. SOC 2 Type II, ISO 27001, AVG
• Broncode. Closed source
• Vervangt. Perplexity API, Brave Search API, Tavily

Linkup is in deze categorie de uitzondering, en het is de moeite waard om uit te leggen waarom het er toch staat.

Niemand typt iets in Linkup: het is een webzoek-API die een applicatie aanroept, zodat een taalmodel kan antwoorden met actuele, geciteerde bronnen in plaats van uit bevroren trainingsdata. Als de vraag is welk Europees bedrijf webzoeken levert aan AI-producten in plaats van aan mensen, dan is dit het antwoord. Het staat naast de antwoordmachines omdat het voor bouwers hetzelfde probleem oplost.

Het product bestaat uit drie endpoints achter één API: Search voor snelle, van bronnen voorziene resultaten met volledige tekstfragmenten, Fetch om de inhoud van een URL op te halen, en Research voor asynchroon diepgaand onderzoek dat enkele minuten duurt.

De prijzen zijn gepubliceerd en per verzoek, met 4,000 gratis zoekopdrachten en Search voor $0.005 tot $0.006 per aanroep. Enterprise-implementaties kunnen een privé-index toevoegen of binnen de eigen cloud van de klant draaien. SOC 2 Type II en ISO 27001 staan vermeld in de beveiligingsdocumentatie, en zero data retention is op verzoek beschikbaar.

Linkup Technologies SAS is geregistreerd in Fresnes, Frankrijk, en de voorwaarden vallen onder Frans recht met de rechtbanken van Parijs als bevoegde rechter.

Let goed op de details rond jurisdictie: productgegevens worden in Europa gehost, maar zoekopdrachten kunnen worden verwerkt in de VS, de EU, Canada en APAC, tenzij lokale verwerking is geregeld onder een enterpriseovereenkomst. Een garantie die alleen de EU betreft, is dus niet de standaard. Het bedrijf is zelf jong: het Franse register toont dat het in juli 2024 is opgericht, dus er is een korte staat van dienst om af te wegen tegen de gepubliceerde certificeringen.

Opvallende functie. De enige vermelding hier die webzoeken verkoopt aan andere AI-producten in plaats van aan mensen, van een Frans bedrijf met gepubliceerde prijzen per verzoek.